Tekort aan medicijnen in Nederland

Er dreigt in Nederland een gevaarlijk tekort aan medicijnen. In het afgelopen jaar steeg het aantal medicijnen dat niet meer verkrijgbaar was al explosief. In 2013 waren er meer dan 425 geneesmiddelen die niet meer verkrijgbaar waren, terwijl dat er in 2004 nog maar 90 medicijnen niet te verkrijgen waren.

Als medicijnen niet meer in een land verkrijgbaar zijn, worden ze doorgaans geïmporteerd uit het buitenland. De patiënt moet dan hogere kosten betalen voor hetzelfde medicijn. Sinds 2008 is het preferentiebeleid ingevoerd, wat betekent dat alleen het goedkoopste medicijn nog vergoed wordt door de zorgverzekeraar.

Preferentiebeleid
Met het preferentiebeleid wordt bedoeld dat zorgverzekeraars een voorkeur uit mogen spreken om een bepaald merk wel te vergoeden, terwijl het andere merk met dezelfde werkzame stof niet vergoed wordt. Doorgaans kiest de zorgverzekeraar voor het goedkoopste merk. Dat preferentiebeleid heeft een groot voordeel: er wordt jaarlijks ruim 150 miljoen euro aan medicijnen bespaard.

Toch kent het preferentiebeleid niet alleen maar voordelen. Doordat alleen de goedkoopste merken medicijnen vergoed worden, is er een grotere vraag naar één bepaald merk. Farmaceuten kunnen niet tegen deze vraag produceren, waardoor het merk besluit de medicijnen eerder van de Nederlandse markt te halen. Een ander effect kan zijn dat het medicijn soms helemaal niet meer of nog maar nauwelijks wordt voorgeschreven.

Bij een lagere beschikbaarheid van medicijnen kunnen zich er twee situaties voordoen: of het medicijn wordt uit het buitenland geïmporteerd, maar dan moet de patiënt zelf de hogere kosten betalen. Een andere situatie is dat de zorgverzekeraar uitsluitend één merk vergoed, en dan moet de huisarts opzoek naar een alternatief.

Alternatieven
Artsen in Nederland moeten steeds vaker op zoek naar een alternatief geneesmiddel, zo meldt de Stichting Farmaceutische Kengetallen. Volgens de stichting moeten apothekers iedere maand bij bijna 600.00 voorschriften op zoek naar een alternatief, omdat het voorgeschreven merk niet meer verkrijgbaar is.

Apothekersorganisatie KNMP benadrukt dat het dodelijk kan zijn als een patiënt een bepaald medicijn niet krijgt.

Dodelijk
Hoewel de apothekersorganisatie zegt dat het dodelijk kan zijn als een patiënt zijn medicijn niet krijgt, is het aantal middelen dat niet meer beschikbaar is inmiddels met ruim een kwart gestegen.

De middelen waar het meeste vraag naar zijn, zijn medicijnen tegen kanker, Parkinson en diabetes, zo blijkt uit onderzoek van een Nederlandse krant in samenwerking met de apothekersorganisatie KNMP.

Tekorten
In 2004 verdwenen er nog maar 50 medicijnen definitief van de Nederlandse zorgmarkt, inmiddels is dat opgelopen tot bijna 120 medicijnen. Het aantal middelen dat tijdelijk niet te verkrijgen is, stijgt nog veel harder ten opzichte van medicijnen die definitief uit de handel genomen worden. Volgens de apothekersorganisatie liggen problemen in het productieproces gemakkelijk op de loer.

In Nederland zijn er vooral problemen met het merk Theolair. De pil tegen ernstige astma is maar nauwelijks leverbaar. Ook bij de levering van Methyldopa, een middel tegen een te hoge bloeddruk, doen zich ernstige problemen voor bij de levering.

Sinds 2004 worden de medicijnentekorten in ons land geregistreerd door KNMP Farmanco.

Weggestuurd
Omdat een bepaald medicijn steeds vaker niet leverbaar meer is, voelen apothekers zich steeds vaker gedwongen om de patiënt weer naar huis te sturen met de mededeling dat het medicijn niet leverbaar is. In ruim2  procent van alle gevallen kan er helemaal geen oplossing gevonden worden voor het probleem. Bij andere situaties worden patiënten gewezen op het bestaan van een ander medicijn. Dat medicijn heeft dan wel dezelfde werkzame stof, maar wordt geproduceerd door een ander merk.

In de meest schrijnende gevallen is een medicijn helemaal niet meer leverbaar, en moeten patiënten het medicijn uit het buitenland laten importeren. Die medicijnen zijn door de importkosten over het algemeen een stuk duurder, en worden om die reden in lang niet alle gevallen vergoed door de zorgverzekeraar. Daarmee komt de patiënt voor de keuze te staan: zelf het verschil bijbetalen of stoppen met de medicatie. Volgens de apothekersorganisatie kan dat gevaarlijk zijn voor de gezondheid.

Nederlands Huisartsen Genootschap
Niet alleen de apothekersorganisatie KNMP waarschuwt dat een tekort aan medicijnen gevaarlijk kan zijn voor de behandeling van patiënten, ook het Nederlands Huisartsen Genootschap waarschuwt hiervoor.

Het NHG neemt de stelling in dat als patiënten wisselen van een geneesmiddel, dat het geneesmiddel dan als uiterlijk een andere vorm aan kan nemen. Een andere vorm van medicatie kan zorgen voor verwarring, waardoor de patiënt uiteindelijk op een verkeede manier zijn medicijnen inneemt. In andere gevallen neemt de patiënt zijn medicijnen helemaal niet in, of neemt hij juist een dubbele dosis. Beide gevallen kunnen gevaarlijk voor de gezondheid zijn.

Sommige medicijnen zijn helemaal niet verkrijgbaar bij de apotheker, en dus moet de patiënt het dan (tijdelijk) zonder medicijnen stellen. Dat is volgens de apothekersorganisatie KNMP levensgevaarlijk.

Vorige artikel:

Volgende artikel: