De Nederlandse Zorgautoriteit

‘De Nederlandse Zorgautoriteit’. Dat klinkt wat autoritair, maar daarmee weten we nog niet wat de instantie doet. In Nederland worden de zorgkosten steeds hoger, doordat we in Nederland steeds meer te maken krijgen met vergrijzing. Daardoor wordt de zorg duur, en dreigt het zelfs onbetaalbaar te worden. Ook in de toekomst moet de zorg in Nederland gegarandeerd kunnen blijven tegen een betaalbare prijs. Daarom is er in Nederland sinds 2006 gekozen voor een marktwerking in de zorg.

In het verleden was er een proef waarbij tandartsen een eigen prijskaartje aan hun behandeling mochten hangen. Het gevolg: een explosieve toename in de tandartskosten. Om te voorkomen dat prijzen de pan uit rijzen bij marktwerking, is in 2006 de Nederlandse Zorgautoriteit (De NZa) opgericht.

Toezicht
De Nederlandse Zorgautoriteit kan gezien worden als één van de vele waakhonden in ons land. In 2006 werden ziekenfondsen officieel afgeschaft en traden er zorgverzekeraars toe op de vrijgegeven zorgmarkt. Zorgverzekeraars mogen niet zelf beslissen welke behandelingen en medicijnen opgenomen zijn in het basispakket. Dat doet de overheid in overleg met het College van Zorgverzekeraars en de minister van Volksgezondheid. Wel mogen zij een eigen kostenplaatje hangen aan de basisverzekering.

Om te voorkomen dat de prijzen sterk stijgen en medicijnen erg duur worden, is er met de vrijgave in 2006 een waakhond geïntroduceerd op de zorgmarkt: de Nederlandse Zorgautoriteit.

Minder regels
Hoewel de zorgautoriteit er streng op toeziet dat alle regels op de zorgmarkt worden nageleefd, probeert de overheid het aantal regels zo beperkt mogelijk te houden. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders kunnen onderhandelen over de prijs, maar het is verboden prijsafspraken te maken in de farmaceutische industrie.

Met de farmaceutische industrie worden meestal apothekers en medicijnmakers bedoeld. De Nederlandse Zorgautoriteit ziet erop toe dat consumenten op de zorgmarkt niet benadeeld worden en dat verzekerden zelf mogen kiezen welke zorgverzekeraar zij kiezen.

Bovendien bewaakt de Zorgautoriteit de communicatie van de medische industrie: brengen zorgverzekeraars en ziekenhuizen wel kwalitatief goede en heldere informatie? Iedereen kent de situaties van diagnoses waarvan de patiënt niet weet wat ermee bedoeld wordt. Dit soort situaties probeert de autoriteit te verbeteren.

Uitvoering wetten
De NZA werd in 2006 ingesteld met de vrijgave van de zorgmarkt. Echter is de autoriteit een strenge waakhond die onafhankelijk van andere autoriteiten en partijen toezicht houdt. Wel is het representatief namens de consument: als een consument vanwege oneerlijke situaties in het geding komt, is de NZa bevoegd om in te grijpen.

Ook als bepaalde partijen en instanties zich niet aan de zorgwetten houden mag de NZa hier druk op uitoefenen. In principe heeft de NZa een controlerende taak op drie verschillende wetten.

Ten eerste kijkt de NZa naar de Zorgverzekeringswet. Deze houdt in dat iedereen die in Nederland woont of werkt, verplicht is om tenminste een basisverzekering af te sluiten. Hoewel de NZa meestal optreedt in belang van de consument, mag het samen met het College van Zorgverzekeraars boetes opleggen, omdat de wet stelselmatig overtreden wordt.

Voorwaarde is wel dat zorgverzekeraars zich houden aan de acceptatieplicht. Zij mogen nieuwe patiënten in de basisverzekering niet weigeren op basis van medische achtergrond, geloof of sekse. Wanneer de zorgverzekeraar de patiënt toch weigert, mag de NZa ingrijpen in het voordeel van de consument.

Ten tweede kijkt de NZa naar de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Deze wet is een verplichte collectieve ziekenkostenverzekering. Deze wet mag gezien worden als sociale premie en vergoedt de zorgkosten die niet via een individuele polis gedekt kunnen worden. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan thuishulp.
De zorgverzekeraar mag de AWBZ niet weigeren. Doet hij of zij dit wel, dan mag de consument aan de bel trekken bij de NZa.

Tot slot leeft de Nederlandse Zorgautoriteit de Wet marktwerking gezondheidszorg na. Deze wet trad in 2006 met de vrijgave van de zorgmarkt in werking. Er zijn diverse regels omtrent de gereguleerde marktwerking in de zorg. Op dit gebied wordt geprobeerd de zorgkosten zo laag, eerlijk en toegankelijk mogelijk te houden.

Zelfstandig
De zorgautoriteit is wettelijk vastgelegd als zelfstandig bestuursorgaan. Dit houdt in dat het onafhankelijk zijn overheidstaken uit mag voeren, en het de belangen van consumenten mag behartigen. Dit doet de autoriteit door tarieven, regelgeving en randvoorwaarden vast te stellen op het vrijgegeven deel van de zorgmarkt.

Vorige artikel:

Volgende artikel: